Kedili Camiler Türkiye: 10 Tarihi Mekan

Türkiye’de cami ve kedi birlikteliği, Osmanlı’dan bu yana süregelen bir kültürel dokunun parçası. Sokakta soğuktan titreyen bir minnoş, avludan içeri süzülür; imam kapıyı kapatmaz, cemaat ayağına dolanan pamuk yumağa gülümser. İşte Türkiye’nin kedileriyle ünlenmiş, her biri ayrı bir hikâyeye sahip 10 tarihi mekânı.

1İstanbul — Hacı Bektaş-ı Veli Kültür Merkezi Camisi.

Üsküdar’ın sırtlarında, cemaatin “cami kedisi” olarak sahiplendiği üç tekirin devamlı dolaştığı bir mekân. İmam, her sabah namazdan önce mama kabını kontrol ediyor. Kediler, vaaz sırasında minberin yanında uyurken gören turistler fotoğraf çekmek için özel ziyaret düzenliyor. Mekânda görevli bir gönüllü, kedilerin aşı ve kısırlaştırma takvimini tutuyor; 2024’ten beri kayıp vaka yaşanmamış.

2İstanbul — Süleymaniye Camii avlusu.

Mimar Sinan’ın başyapıtının avlusu, onlarca kediye ev sahipliği yapıyor. Özellikle öğlen namazı sonrası esnafın getirdiği tavuk artıkları buluşma noktası. Yabancı turistler “Mosque cats of Süleymaniye” etiketi altında bu manzarayı Instagram’a taşıyor; Japon ziyaretçilerin getirdiği özel kedi mamaları avluda sıkça görülüyor. Tarihi yapının huzuruna eklenen canlı bir detay.

3Eyüpsultan Camii — Eyüp semti.

Pierre Loti’ye giden merdivenlerin başında, cami avlusuna yerleşmiş bir kedi ailesi yaşıyor. Mahalleli “Boncuk” diye tanıdığı sarı bir erkek kediyi semtin maskotu olarak görüyor; cenaze namazı günlerinde bile sessizce bir köşede oturuyor. Eyüp esnafı haftalık para toplayarak kedilerin veteriner masrafını karşılıyor. Semtin ruhuna işlemiş bir gelenek.

4Sultan Ahmet Camii — Sultanahmet.

Dünyaca ünlü Mavi Cami’nin iç avlusu, turist koridoru olmasına rağmen 5-6 yerleşik kediye ev sahipliği yapıyor. Görevliler, ziyaretçilerin kedileri kucaklayıp çıkarmasını engellemek için uyarı levhaları koydu; çünkü bir dönem kayıp vakaları artmıştı. Şimdi avluda su kapları, gölgeli köşeler ve kısırlaştırma kayıtları düzenli tutuluyor.

5Bursa — Yeşil Camii.

Osmanlı’nın erken başkentinde, Yeşil Camii’nin revaklı avlusu, tüm yıl boyunca kedilerin sıcak köşesi olarak biliniyor. Kış aylarında Bursa Belediyesi, caminin arka bahçesine yalıtımlı kedi kulübeleri yerleştirdi. İmam Yusuf Hoca, cuma hutbesinde zaman zaman “hayvana merhamet” bahsini açıyor; kediler cemaatin kalbinde özel bir yerde.

6Edirne — Selimiye Camii.

UNESCO Dünya Mirası listesindeki Selimiye’nin dış avlusu, özellikle yaz aylarında yerel halk tarafından bakılan on civarında kediye yuva oluyor. Edirneli bir grup gönüllü, her cumartesi avluda besleme düzenleyip sağlık kontrolü yapıyor. 2025’te kurulan “Selimiye Kedi Kollektifi” sosyal medyada takipçi kazandı; bağışlarla mamanlar alınıyor.

7Konya — Mevlana Dergâhı ve Selimiye Camii.

Mevlana’nın “gel, ne olursan ol, yine gel” çağrısının şehrinde, Selimiye Camii ve Mevlana Dergâhı arasındaki meydan kedilerle dolu. Ziyaretçilerin bıraktığı mama ve sular meydanın bir parçası. Konya Büyükşehir Belediyesi, 2023’ten beri meydanda kedi sağlık istasyonu işletiyor; yılda yaklaşık 80 kedi kısırlaştırılıp aşılanıyor.

8Urfa — Halilürrahman Camii ve Balıklıgöl.

Şanlıurfa’nın kutsal mekânı Balıklıgöl’ün yanındaki Halilürrahman Camii, kediler için bir tür sakin cennet. Hz. İbrahim’in atıldığı rivayet edilen ateşin yerinde şimdi balıklar yüzüyor; avluda ise kediler güneşleniyor. Turistler, balıklara yem, kedilere mama atıyor; Urfa’nın cömert kültürüyle birleşen bir manzara.

9Diyarbakır — Ulu Cami.

Anadolu’nun en eski camilerinden Diyarbakır Ulu Cami, Emeviler döneminden kalma avlusunda kedilere yer veriyor. Bazalt taş duvarların arasında, güneşin doğuşunu yalayarak selamlayan kedileri görmek için sabah ezanına uyanan ziyaretçiler var. Yerel halk kedileri “cami bekçisi” olarak tanımlıyor; ikonik bir sahne.

10Antalya — Yivli Minare Camii, Kaleiçi.

Kaleiçi’nin dar sokaklarından çıkan Yivli Minare, Antalya’nın simgelerinden biri. Cami avlusunda yaşayan 7-8 kedi, turistlerin en çok fotoğraf çektiği detaylardan. Akdeniz’in kavurucu yazında avlunun mermer zemini serin; kediler orada saatlerce uzanıyor. Kaleiçi esnafı ve cami görevlileri ortak bakım sorumluluğunu üstleniyor.

Hepsi bir yana,

Camilerde kedi görmek, Türk kültürünün merhamet pratiğinin canlı bir örneği. Peygamberin kedi Müezza’sına olan ilgisi, bu geleneğin Anadolu’ya taşınmasının manevi kaynağı olarak görülüyor. Siz de bir camide bir pamuk yumağına rastlarsanız; aceleyle geçmeyin, bir an durun. Belki o avlunun yüzlerce yıllık hikâyesine, sizin de bir dakikalık bir paragraf eklemeniz yeter. Sahiplendiğiniz bir sokak kedisine kavuşturmak isterseniz, aşı ve kısırlaştırma adımı her şeyin başı.