Tarihin 12 Ünlü Pet Sahibi ve Hikayeleri

Tarih kitaplarında pek yer bulmayan bir gerçek: büyük savaşların, devrimlerin ve sanat eserlerinin arka planında hep bir evcil hayvan vardı. Bir imparatorun gözdesi olan kedi, bir bilim insanının köpeği, bir yazarın papağanı — bu dostluklar, sahiplerinin yaratıcılığını ve ruh halini şekillendirdi. İşte tarihin unutulmaması gereken 12 ünlü pet sahibi ve onlarla yaşadıkları hikayeler.

1Mısır Firavunu Tutankamun ve Aslan Dostu.

Genç Firavun Tutankamun’un mezarında bulunan kabartmalar, onun evcilleştirilmiş bir aslanla avlandığını gösteriyor. Antik Mısır’da kediler tanrı Bastet ile özdeşleşmişti; firavun ailesinin evlerinde altın tasmalı Abyssinian kedileri mumyalanarak gömülüyordu. Bir Mısırlı ailede kedi öldüğünde yas tutulur, kaşlar kazınırdı. Kedi öldürmek idam cezası gerektirecek kadar ağır bir suçtu.

2Napolyon Bonapart ve Karısının Papağanı.

Napolyon aslında kedilerden korkardı — ailurofobi denen bu fobi onu hayatı boyunca rahatsız etti. Ama karısı Josephine’in “Iago” adlı papağanı sarayın yıldızıydı. Josephine’in Martinique’teki çocukluğundan kalan bu papağan, Fransızca’nın yanında yerel Kreyol dilini de konuşuyordu. Napolyon sürgüne gönderildiğinde Josephine, papağanın içinde kocasına gizli mesajlar öğrettiğine dair söylentiler yayıldı.

3Sir Isaac Newton ve Köpeği Diamond.

Yerçekiminin kâşifi Newton’un köpeği Diamond bir gün masasındaki mumu devirerek yılların çalışmasının yandığına dair efsanevi bir hikâye var. Newton’un sadece “Diamond, Diamond, yaptığın zararı bilmiyorsun” dediği anlatılır. Hikâyenin tarihsel doğruluğu tartışmalı olsa da Newton’un köpeklere düşkünlüğü biliniyor. Newton ayrıca kendi kedisi için kapıya iki farklı boyutta delik açtığı söylenen ırkın mucidi olarak anılır.

4Florence Nightingale ve 60 Kedisi.

Modern hemşireliğin kurucusu Florence Nightingale, yaşamı boyunca yaklaşık 60 kediyle yaşadı. Hemşireleriyle yazıştığı mektuplarda sık sık kedilerinden bahsetti — “Bismarck” ve “Gladstone” gibi isimler verdiği kedileri Kırım Savaşı anılarını yazarken yanındaydı. Bir keresinde mektuplarından birine bir kedi mürekkebe bastığı patisinin izini bırakmış; Nightingale notu ekleyerek mektubu öylece göndermişti.

5Mark Twain ve 19 Kedisi.

“Bir kedi olmadan ev, mükemmel bir ev olabilir belki — ama bu mükemmelliği nasıl kanıtlayabilirsin?” diye yazan Twain, yaşamı boyunca 19 kediyle ev paylaştı. Bambino, Sackcloth, Ashes, Blatherskite gibi yaratıcı isimler verdi. Kuru bir mizahçı olan Twain, kediyi çağrılınca gelmediği için “köpek gibi yetiştirilebilir olsaydı, insanı yükseltirdi ama kediyi alçaltırdı” demişti.

6Nikola Tesla ve Kedisi Maçak.

Tesla’nın elektromanyetizmayla ilk tanışması üç yaşındayken kedisi Maçak’ın tüylerini okşarken hissettiği statik elektrikten geldi. Bu anı yıllar sonra yazacağı anılarında, “Doğanın ne olduğunu anlamaya çalışırken babama sordum, bana ‘bu elektrik’ dedi” şeklinde anlatıyor. Maçak, bilim tarihinin en etkili kedilerinden biri — belki de modern elektriğin şifrelerine ilk ipucunu veren o.

7Freud ve Chow Chow’u Jofi.

Psikanaliz kurucusu Sigmund Freud, yaşamının son yıllarında Chow Chow ırkı köpeği Jofi ile ayrılmazdı. Terapi seanslarında Jofi’yi odasında tutardı — köpeğin hasta yanına yaklaşmasının, uzaklaşmasının, homurdanmasının hastanın duygusal durumunu okumada yardımcı olduğunu gözlemlemişti. Bugün hayvan destekli terapi alanı, Freud’un Jofi ile başlattığı bu gözlemden doğdu diyebiliriz.

8Salvador Dalí ve Keşiş Yaban Kedisi.

Sürrealist ressam Dalí’nin evcili “Babou” adlı bir keşiş yaban kedisiydi — ev kedisi değil, gerçek bir vahşi. New York’un lüks restoranlarına tasmayla götürür, masaya oturtur, eşine sorulduğunda “Bu sadece boyalı bir kedi” derdi. Bir kez Manhattan’da paniğe yol açınca Dalí’nin açıklaması şu oldu: “Kedisi sanat için pozları bozulmasın diye elle boyadım.” Kesin bir sürrealist hamleydi.

9Winston Churchill ve Kedisi Jock.

İngiltere başbakanı Churchill’in Jock adında turuncu bir kedisi vardı — her toplantıda, her yemekte, her Kabine oturumunda yanında olurdu. Jock olmadan yemeğe oturmayı reddeden Churchill, kedinin mutlaka masaya gelmesini sağlardı. Churchill vefat ettiğinde vasiyetinde malikânesinde daima bir “Jock” adında turuncu kedinin bulunmasını şart koştu. Bugün hâlâ Chartwell Malikânesi’nde Jock VI yaşıyor.

10Ernest Hemingway ve Altı Parmaklı Kedileri.

Hemingway’e bir kaptan tarafından hediye edilen “Snow White” adlı kedi, “polidaktil” yani altı parmaklı bir kediydi. Bu genetik özellik yavrulara geçti ve bugün Key West’teki Hemingway Müzesi’nde hâlâ 60’tan fazla altı parmaklı kedi yaşıyor, hepsi Snow White’ın torunları. Hemingway onlara Fitzgerald, Picasso gibi sanatçı ve yazar isimleri vermeyi gelenek haline getirmişti.

11Kraliçe Victoria ve Pomeranian’ları.

İngiltere Kraliçesi Victoria, Pomeranian ırkının bugünkü küçük boyutunu oluşturan kişidir. O dönemde Pomeranian’lar 14 kiloluk büyük köpeklerdi; Victoria “Marco” adındaki küçük boyutlu bir Pomeranian’a âşık olunca küçük hatların üretimini teşvik etti. 50 yıl içinde ırk, bugünkü 3 kiloluk oyuncak boyuta indi. Victoria öldüğünde, Turi adındaki Pomeranian yatağının ayakucundaydı.

12Atatürk ve Köpeği Foks.

Mustafa Kemal Atatürk’ün Çankaya Köşkü’nde beslediği “Foks” adlı köpek, Türk cumhuriyetinin ilk yıllarının sessiz tanığıydı. Gazi’nin yorgun geldiği gecelerde ayaklarının dibinde uzanan Foks, yabancı konukları havlayarak karşılar, Gazi’nin konuşmasını dinlercesine kulaklarını dikerdi. Foks öldüğünde Köşk bahçesine gömüldü. Atatürk’ün hayvan sevgisi, 1928’de Türkiye’nin ilk Hayvan Koruma Kanunu’nun çıkmasına öncülük etti.

Son tahlilde,

Tarih, büyük insanların arkasında duran sessiz dostları çoğu zaman unutur. Ama gerçek şu ki: Tesla’nın kedisi olmasa elektrik hakkında ilk merakı gelmeyebilirdi, Freud’un Jofi’si olmasa hayvan destekli terapi doğmazdı, Atatürk’ün Foks’u olmasa bu ülkenin hayvan hakları yolculuğu belki biraz daha geç başlardı. Bir evcil hayvan sadece arkadaş değil; hayatı şekillendiren bir kuvvettir.